Funkcje wątroby – nie tylko trawienie

Wątroba to największy gruczoł naszego organizmu. Jej funkcje są tak liczne, że niemożliwe jest wymienienie wszystkich, ale do najważniejszych należą:

• udział w metabolizmie i magazynowaniu energii,

• gromadzenie i uwalnianie glukozy,

• produkcja żółci potrzebnej do trawienia tłuszczów i wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach,

• magazynowanie witamin (A, D, B12, K) oraz żelaza.

Wątroba odpowiada także za metabolizm leków, alkoholu i toksyn. Przekształca je w mniej szkodliwe substancje, które łatwo usunąć z organizmu. To nasz główny narząd detoksykacyjny – dlatego zamiast decydować się na „detoksy” czy modne kuracje oczyszczające, korzystniej jest dbać o wątrobę każdego dnia, poprzez codzienne wybory.

Wątroba a hormony – rola w równowadze hormonalnej

To, co mniej oczywiste, to ogromny wpływ wątroby na hormony. Jest to szczególnie ważne u kobiet z Hashimoto, PCOS czy insulinoopornością.

• Konwersja hormonów tarczycy – wątroba zamienia nieaktywny hormon T4 w aktywną formę T3, od której zależy metabolizm i energia.

• Regulacja hormonów płciowych – usuwa nadmiar estrogenu, androgenów czy kortyzolu.

• Produkcja białka SHBG – wiąże wolny testosteron i estrogen, decydując o tym, ile hormonów jest aktywnych w komórkach. Niskie SHBG wiąże się z objawami nadmiaru androgenów, np. trądzikiem czy wypadaniem włosów.

Jeśli wątroba jest przeciążona, jej praca przekłada się na zaburzenia hormonalne, które odczuwa cały organizm.

Co obciąża wątrobę?

Czynniki, które wpływają negatywnie na wątrobę, można podzielić na trzy grupy:

1. Alkohol – jego nadmierne spożycie prowadzi do stłuszczenia, a w konsekwencji do marskości wątroby.

2. Dieta i otyłość – nieprawidłowe odżywianie i nadwaga sprzyjają insulinooporności i podwyższonemu poziomowi triglicerydów.

3. Leki, suplementy, toksyny i choroby – wirusowe zapalenie wątroby, nadużywanie leków i suplementów, ekspozycja na metale ciężkie, zanieczyszczenia środowiskowe.

Warto pamiętać, że wątroba nie boli. Jej choroby rozwijają się często bezobjawowo, a pierwsze symptomy są niespecyficzne – np. zmęczenie, nudności czy pogorszenie apetytu.

Regeneracja wątroby – dobra wiadomość

Na szczęście wątroba ma duże zdolności regeneracyjne. Przy mniejszych uszkodzeniach czy stłuszczeniu wprowadzenie zmian w stylu życia może doprowadzić do realnej poprawy w ciągu kilku–kilkunastu tygodni.

• Poprawa jakości diety,

• redukcja masy ciała o 5–10%,

• wykluczenie alkoholu – efekty widoczne są już po kilku tygodniach.

Ważne, aby reagować na czas – zanim dojdzie do trwałych zmian, takich jak włóknienie czy marskość wątroby.