Zespół policystycznych jajników to jedna z najczęstszych przyczyn problemów z płodnością u kobiet. Jak dokładnie wpływa na zdolność rozrodcze i czy oznacza, że jesteś skazana na długotrwałą walkę o ciążę? W dzisiejszym artykule opowiem jak PCOS wpływa na płodność i co można zrobić, aby poprawić szanse na ciążę.
PCOS a płodność – czy to oznacza bezpłodność?
Pierwsza ważna rzecz, którą chcę podkreślić – PCOS nie oznacza niepłodności. Owszem, może utrudniać zajście w ciążę, ale to nie jest wyrok skazujący na niepłodność.
Problemem, który często pojawia się przy PCOS, jest nieregularność owulacji lub jej brak. Jajniki nie funkcjonują tak, jak powinny, co może prowadzić do rzadszych owulacji i mniejszych szans na zapłodnienie. Owulacja to kluczowy wyznacznik płodności – bez niej nie dochodzi do uwolnienia komórki jajowej, a tym samym nie może dojść do zapłodnienia. W PCOS cykle miesiączkowe są zwykle wydłużone, ale trzeba również pamiętać, że nie każdy cykl jest owulacyjny. Nawet u zdrowych kobiet średnio 8 na 12 cyklów jest owulacyjnych, w PCOS niestety ta liczba spada do 2-3. Można mieć miesiączkę, ale to nie oznacza, że doszło do owulacji. To bardzo ważna kwestia, bo wiele kobiet zakłada, że miesiączka zawsze oznacza prawidłowy cykl, a w przypadku PCOS tak nie jest.
Wolisz posłuchać? Zobacz film na temat płodności w PCOS
Jak PCOS wpływa na hormony i cykl miesiączkowy?
Diagnoza PCOS wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi, które wpływają na pracę całego układu rozrodczego. Najczęściej obserwuje się:
- Podwyższony poziom androgenów – nadmiar męskich hormonów płciowych (testosteronu) może powodować zaburzenia owulacji, trądzik, nadmierne owłosienie i przerzedzenie włosów na głowie.
- Zaburzenia poziomu LH i FSH – w PCOS często występuje nieprawidłowy stosunek tych hormonów, co prowadzi do zaburzeń dojrzewania pęcherzyków jajnikowych.
- Problemy z insuliną – insulinooporność, która często towarzyszy PCOS, może powodować dalsze zaburzenia hormonalne, nasilać produkcję androgenów i negatywnie wpływać na owulację.
Te zaburzenia sprawiają, że dojrzewanie pęcherzyków w jajnikach jest nieprawidłowe – wiele z nich zatrzymuje się na wczesnym etapie rozwoju, tworząc charakterystyczny obraz jajników wielotorbielowatych (stąd nazwa „policystyczne jajniki”). Brak dominującego pęcherzyka oznacza brak owulacji, a to bezpośrednio przekłada się na problemy z płodnością.
Ciąża w PCOS jak zwiększyć swoje szanse?
Chociaż PCOS może utrudniać zajście w ciążę, istnieje wiele sposobów, które mogą pomóc. Pierwszą rekomendacją, jaką najczęściej usłyszysz od lekarza, jest unormowanie masy ciała, jeśli występuje nadwaga. Jest to bardzo skuteczna metoda, ponieważ pomaga regulować poziomy insuliny, co z kolei wpływa na obniżenie androgenów i poprawę owulacji. Ponadto redukcja masy ciała może zmniejszyć stan zapalny, który często towarzyszy PCOS, oraz ograniczyć negatywny wpływ tkanki tłuszczowej na gospodarkę hormonalną. Dzięki temu możliwe jest przywrócenie owulacyjnych cykli i zwiększenie szans na naturalne poczęcie.
Dlatego, jeśli planujesz ciążę, warto rozpocząć przygotowania wcześniej – zadbać o odżywianie, poprawić wyniki badań i, jeśli to konieczne, zredukować masę ciała. Jeśli Twoja waga mieści się w normie, nie ma potrzeby odchudzania, ale wprowadzenie zdrowych zmian w diecie i regularna aktywność fizyczna nadal będą korzystne.
Co ważne, kobiety z PCOS są bardziej narażone na cukrzycę ciążową oraz na zwiększone ryzyko poronień. Odpowiednie przygotowanie i kontrola zdrowia mogą pomóc zmniejszyć te zagrożenia. Oczywiście nie na wszystko mamy wpływ, ale warto zrobić tyle, ile możemy, by zwiększyć szanse na zdrową ciążę.
Co pomoże przywrócić owulacje w pcos?
- Zbilansowana dieta – szczególnie ważna jest stabilizacja poziomu cukru we krwi. Odpowiednie odżywianie może pomóc unormować cykl miesiączkowy i poprawić owulację.
- Aktywność fizyczna – regularny ruch wspiera wrażliwość na insulinę i pomaga regulować gospodarkę hormonalną.
- Redukcja stresu – stres negatywnie wpływa na równowagę hormonalną, dlatego warto zadbać o relaks, regenerację, odpowiednią ilość snu.
Być może brzmi jak banały – zdrowe jedzenie, sport, relaks – ale nie bez przyczyny wszyscy o tym mówią. To po prostu podstawy, o które trzeba zadbać i żadne suplementy tego nie zastąpią. Mogą jednak być mocnym wsparciem, dlatego przejdźmy do suplementacji w PCOS.
Suplementy na płodność w PCOS
Oprócz zmian w stylu życia, warto rozważyć suplementację wspierającą płodność przy PCOS. Najczęśćiej zaleca się stosowanie:
- Inozytolu – pomaga poprawić wrażliwość na insulinę i może wspierać regularność cykli owulacyjnych.
- Witaminy D – jej niedobory są częste u kobiet z PCOS i mogą mieć wpływ na równowagę hormonalną.
- Omega-3 – działają przeciwzapalnie i mogą wspomagać regulację hormonów.
- Magnezu i cynku – ważne dla pracy układu hormonalnego oraz redukcji stresu oksydacyjnego.
Jest więcej składników wykazujących pozytywne działanie, jednak włączenie suplementacji najlepiej skonsultować z lekarzem lub dietetykiem,aby dobrać odpowiednie dawki i preparaty, a także uniknąć interakcji z lekami.
Jeśli te zmiany nie przyniosą oczekiwanych efektów istnieją farmakologiczne metody wsparcia. Często ciąża staje się możliwa dzięki farmakologicznej stymulacji owulacji. A w przypadku, gdy i to nie przyniesie rezultatu możliwe jest podejście do procedury in vitro.
Co jeśli nie uda się naturalnie zajść w ciąże w PCOS?
Jeśli mimo wprowadzenia zdrowych nawyków nie udaje się zajść w ciążę, istnieją farmakologiczne metody wspierające owulację. Wśród najczęściej stosowanych terapii znajdują się stymulacja owulacji lekami, włączenie metforminy, czyli leku stosowanego w przypadku insulinooporności, który może poprawić regularność cykli i zwiększyć szanse na owulację. A w przypadku braku skuteczności tych terapii kolejną możliwością jest in vitro.
PCOS nie przekreśla szans na macierzyństwo. Dobry lekarz prowadzący pokieruje Twoim leczeniem tak by zmaksymalizować szanse na zdrową ciążę. Najważniejsze, aby nie tracić nadziei – współczesna medycyna oferuje wiele rozwiązań wspierających kobiety z PCOS w drodze do macierzyństwa.
Wsparcie płodności w PCOS dietetyk online
Jeśli chcesz przygotować się do ciąży w PCOS pod okiem doświadczonego dietetyka zapraszam do współpracy online. Pomagam kobietom zmagającym się z PCOS, insulinoopornością oraz innymi zaburzeniami hormonalnymi, które wpływają na płodność i utrudniają odchudzanie.